نسخه‌ٴ خطي رساله‌ٴ معروف در باب طاعون به‌نام رساله‌ٴ امپراتوري از سال 1371 به وي منسوب‌ است‌. اين نسخه‌ها هردو در مونيخ و داراي چنين عنواني است‌. رساله به شاه بوهميا از پزشك‌ ارمني در باب طاعون‌.
اين راهنماي مبارزه با طاعون به‌صورت نامه‌ٴ سرگشاده به امپراتور كارل چهارم (1355ـ 1378) نوشته شده است و از طاعون سال 1371 در بوهميا گفتگو مي‌كند. احتمالاً اين نامه در دانشگاه پراگ نوشته شده‌است‌. كارل چهارم از بزرگ‌ترين حاميان اين دانشگاه بود. محور بحث در اين نامه بيشتر درباره‌ٴ نقاط مختلفي است در بدن كه دمل ممكن است در آنها بروز كند و درباره‌ٴ درمان آنها به‌وسيله‌ٴ خون گرفتن‌. اگر دمل در زير بغل بروز كند، بايد رگ همان دست را گشود. ولي اگر در نزديكي غدد يا پشت گوش باشد، بايد بخشي از وريد قيفال ميان شست و انگشت‌ اشاره گشوده شود. موٴلف از دود دادن خانه‌ها و شهرها هم به اختصار بحث مي‌كند؛ غذاهايي كه‌ از آنها بايد پرهيز كرد و تأكيد مي‌كند كه گرمابه‌هاي عمومي تهديدي براي سلامتي است‌. به گفته‌ٴ موٴلف‌، اين رساله در وهله‌ٴ اول مبتني بر آثار بقراط، جالينوس و ابن‌سينا است‌.
ترجمه‌هاي آلماني متعددي از آن در دست است كه زودهف يكي را منتشر كرده است‌.

ب‌. يهود

1. اسپانيا
يوشع‌بن يوسف دوم هَه ـ لُرقي

پزشك يهودي آراگوني (برآمدنش نيمه‌ٴ دوم سده‌ٴ چهاردهم‌، در آلكانيز، آراگون‌). او به درخواست‌ يهودا (يا بِنوِنيست‌) بن‌سليمان بن لَبي رساله‌اي به عربي در باب خاصيت و منافع غذاهاي‌ مختلف و داروهاي ساده و مركب تأليف كرد. متن عربي آن رساله در دست نيست‌، ولي يوسف‌ ويدال‌1 پسر بنونيست‌، در سال 1408 يا پيش از آن‌، آن را به عبري ترجمه كرده‌، كه موجوداست‌ و گِرِم هَه ـ مَعلُت نام دارد.
او ممكن است يكي از دو هم‌نامش باشد (يا نباشد)، كه اولي پس از مسيحي شدن‌ سليمان‌بن اسحاق لاوي كه با نام پُل بورگوسي غسل تعميد يافت‌، نامه‌ٴ تندي به او نوشت‌. در آن‌ استدلال‌هاي مسيحيان در باب ماهيت مسيحايي عيسي مسيح جمع‌بندي شده است‌.
دومي (كه ممكن است همان اولي باشد يا نه‌) با نام گرونيمو دو سانتافه‌، رسول طرطوسه‌ غسل تعميد يافت و در آوينيون پزشك بنديكتيوس سيزدهم (ناپاپ 1394ـ1417) بود. ممكن


1. يوسف‌بن ويدال لَبي يا يوسف ويدال‌بن‌لَبي در سرقسطه برآمد و يكي از بيست‌ويك رابي بود كه به فرمان بنديكتيوس سيزدهم در مناظره‌ٴ سال 1413ـ1414 طرطوسه ميان يهوديان و مسيحيان شركت كرد. تاريخ تولد و وفاتش معلوم نيست (دايرةالمعارف يهود؛ ج 7، ص 589، 1904).